Sáng nay tôi đi cắt tóc. Sau 2 năm lười biếng tránh việc ngồi chờ từng giây phút để hóa chất ngấm vào, tôi quay trở lại salon. Lý do đơn giản đến mức không đáng kể: tóc dài quá, khô xơ như rơm, mỗi lần soi gương chỉ thấy một gương mặt mệt mỏi nhìn lại mình.
Nhát kéo đầu tiên vừa xong, tôi đã thấy nhẹ đầu. Không phải một ẩn dụ, mà là một cảm giác vật lý thuần túy: ba mươi phân tóc, chịu tác động của trọng lực suốt bao lâu nay, bỗng biến mất chỉ trong một nhát kéo.
Tôi nhớ có lần đọc được trên Thành phố sợi chỉ, chắc người viết cũng phần nhiều tự giễu mình: khi con người muốn thay đổi, họ thường làm hai việc, một là tập thể dục, hai là học tiếng Anh.
Tôi nghĩ câu đó chắc hợp với người trẻ hơn, những người còn nhiều thời gian để mà kiên trì. Còn tôi, thời gian không còn dư dả để tập một thói quen mới kéo dài hàng tháng (hoặc đơn giản vì lười). Thay đổi của tôi phải xong trong ba mươi phút, ngay tại chỗ, và tóc là thứ duy nhất chiều được yêu cầu ấy.
Tôi nhận ra ai trong cuộc sống cũng cần 1 sự thay đổi nho nhỏ. Những thay đổi đến từ mùi hương hoa nhài mới nở bỗng đâu thoảng đến, từ bữa cơm hôm nay có món gì ngon hoặc đơn giản là thời tiết hôm nay đã dịu dàng hơn hôm qua.
Có lẽ vì cuộc sống vốn là một chuỗi lặp đi lặp lại. Sáng đi làm, chiều về nấu cơm, những gương mặt quen thuộc lướt qua trong không gian quen thuộc, ngày này nối ngày kia bằng một sợi dây gần như không đứt đoạn. Con người vì thế cần những cú vấp nho nhỏ, như đi trên một con đường phẳng lì mà thỉnh thoảng gặp một ổ gà, chỉ đủ xóc nhẹ để nhận ra mình vẫn đang di chuyển, chứ không phải đứng yên.
Con trai tôi năm nay ba tuổi. Chiều nào đón con từ lớp về, tôi cũng hay tạt qua đâu đó mua một thứ quà vặt, khi thì quả cam, khi thì chiếc bánh sô cô la, khi thì hộp sữa chua bé xíu vừa lòng bàn tay con. Chẳng có gì to tát, nhưng mắt con sáng lên mỗi lần nhận được, và cái ánh sáng be bé ấy, không hiểu sao, lại đủ sức thắp lại cả một ngày dài của tôi.
Nhưng có những thay đổi không nhỏ nhặt được như thế.
Dạo này, câu chuyện râm ran quanh tôi – những tiếng xì xầm trong chợ, những lời hội thoại chớp nhoáng khi hàng xóm gặp nhau lúc đổ rác, những đoạn chat tủn mủn của nhóm cư dân… – đều xoay quanh giải tỏa, đền bù. Hà Nội đang là một đại công trường, những khu tôi từng đi qua hằng ngày giờ giăng đầy biển quy hoạch. Người ta bàn tán mức đền bù mét vuông là bao nhiêu, có công bằng không, nơi tái định cư có bằng nơi cũ không. Không ai nói to lời than vãn, nhưng câu chuyện nào cũng có một khoảng lặng rất dài sau đó.
Thay đổi kiểu này, người ta không mong muốn chọn cho mình. Nó không đến từ một nhát kéo, một buổi chiều mua quà vặt, mà đến như một cơn nghiêng trời lệch đất, kéo tuột người ta khỏi những gì đã quen chân.
Nếu thay đổi nhỏ chỉ như một ổ gà, xóc nhẹ rồi thôi, thì thay đổi kiểu này giống một con đường bị đào tung lên, không còn dấu vết của lối cũ, chỉ còn đất mới, biển báo mới, và một hàng rào tôn ngăn không cho ai quay đầu. Người ta phải học lại từ đầu cách rẽ vào ngõ nhà mình, dù cái ngõ ấy, chỉ vài tháng trước, còn thuộc lòng đến mức nhắm mắt cũng đi được.
Tôi vuốt lại mái tóc mới, ngắn gọn, nhẹ tênh, đứng trước gương tiệm cắt tóc. Ngoài kia, không xa lắm, có lẽ ai đó cũng đang đứng trước một cánh cửa nhà mình, tự hỏi liệu sang năm mình còn đứng ở đây được không.
